Η Κρύπτη Του  Πολιούχου Άγιου Της Θεσσαλονίκης

Ήταν το Ρωμαϊκό λουτρό όπου κατά την παράδοση μαρτύρησε ο Άγιος. Η είσοδος γίνεται από μία σκάλα στο ανατολικό τμήμα του νότιου κλίτους. Το ιερότερο τμήμα της κρύπτης είναι η ημικυκλική δεξαμενή αγιάσματος με τις μαρμάρινες κολώνες, κάτω ακριβώς από το Άγιο Βήμα. Από την κεντρική κόγχη έτρεχε μύρο που έπαιρναν σε φυαλίδια οι προσκυνητές ως τα χρόνια της Τουρκοκράτιας όταν μετατράπηκε σε τζαμί. Στην κρύπτη λειτουργεί μουσειακή έκθεση από γλυπτή διακόσμηση του ναού κατά τις διάφορες φάσεις της ιστορίας του. Εκτίθενται τμήματα του μαρμάρινου κιβωτίου που περιείχε τη λάρνακα του Αγίου, θωράκια του 6ου – 7ου αιώνα, σχέδια και παλιές φωτογραφίες του ναού.

Ο Ναός του Αγίου Δημητρίου βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη  και είναι αφιερωμένος στον Αγιο Δημήτριο , τον πολιούχο της πόλης. Βρίσκεται στην Ομώνυμη οδό και είναι πεντάκλιτη Βασιλική του «ελληνιστικού τύπου», αλλά με πολλά ιδιαίτερα και σπάνια χαρακτηριστικά σε σχέση με άλλους ναούς της ίδιας περιόδου στην Ελλάδα. Διαθέτει εγκάρσιο κλίτος και πλούσιο ζωγραφικό και μαρμάρινο  διάκοσμο με περίτεχνα κιονόκρανα. Στο υπόγειο του ναού βρίσκεται ο χώρος μαρτυρίου του Αγίου. Από τα ψηφιδωτά του, ξεχωρίζει αυτό που απεικονίζει τον ίδιο τον Άγιο με δύο μικρά παιδιά και ένα άλλο, που απεικονίζει τον Άγιο ανάμεσα στον επίσκοπο και στον έπαρχο, οι οποίοι ανακαίνισαν το ναό τον 7ο αι.Fkstories Κρύπτη όχι Κατακόμβη Ι.Ν Αγίου Δημητρίου Fk Stories  ΜΥΡΟ ΚΡΥΠΤΗ Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗ   Μετά το 313 ιδρύθηκε το πρώτο προσευχητάριο στον τόπο μαρτυρίου του Αγίου, τον 5ο αι. μία τρίκλιτη βασιλική που κάηκε τον 7ο αιώνα και στη θέση της χτίστηκε η πεντάκλιτη βασιλική, που κάηκε σχεδόν ολοκληρωτικά το 1917 και αναστηλώθηκε μέχρι το 1948.

έση της χτίστηκε η πεντάκλιτη βασιλική, που κάηκε σχεδόν ολοκληρωτικά το 1917 και αναστηλώθηκε μέχρι το 1948.Fkstories Κρύπτη όχι Κατακόμβη Ι.Ν Αγίου Δημητρίου Fk Stories  ΜΥΡΟ ΚΡΥΠΤΗ Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ιστορία του ναού

Ο πρώτος ναός ήταν ένα μικρό προσευχητάριο που ιδρύθηκε μετά το 313 μ.Χ. (Διάταγμα των  Μεδιολάνων περί ανεξιθρησκείας) στον τόπο μαρτυρίου του Αγίου Δημητρίου.

Το 412-413 μ.Χ., ο έπαρχος Ιλλυρικού Λεόντιος ίδρυσε στον ίδιο χώρο μια μεγάλη τρίκλιτη βασιλική, κάτω από το ιερό βήμα της οποίας διατήρησε τμήμα των θερμών όπου μαρτύρησε ο Άγιος Δημήτριος . Αυτή κάηκε το 629-634. Μετά την πυρκαγιά ο επίσκοπος Ιωάννης, με οικονομική ενίσχυση των πολιτών έχτισε μια μεγαλύτερη πεντάκλιτη βασιλική που αποτελούσε κατά τη βυζαντινή εποχή το κέντρο λατρείας του Αγίου.Fkstories Κρύπτη όχι Κατακόμβη Ι.Ν Αγίου Δημητρίου Fk Stories  ΜΥΡΟ ΚΡΥΠΤΗ Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗ   Το 904 ο ναός λεηλατήθηκε από τους Σαρακηνούς. Το 1185, κατά την άλωση της πόλης από τους Νορμανδούς, αφαίρεσαν το σκήνωμα του Αγίου Δημητρίου που φυλασσόταν σε κιβώριο στο κέντρο του ναού. Βρέθηκε στο μοναστήρι του Αγίου Λαυρεντίου του Κάμπο στη Βόρεια Ιταλίας. Η κάρα και μέρος των λειψάνων του Αγίου επιστράφηκαν το 1978 και τοποθετήθηκαν στο δυτικό κλίτος σε αργυρή λειψανοθήκη κάτω από το ομοίωμα του παλιού κιβωρίου, έργο του γλυπτικού οίκου Φιλιππότη από την Τήνο.Fkstories Κρύπτη όχι Κατακόμβη Ι.Ν Αγίου Δημητρίου Fk Stories  ΜΥΡΟ ΚΡΥΠΤΗ Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗ   Το 13ο αιώνα ο ναός επισκευάστηκε και ανακαινίστηκε. Την εποχή εκείνη χτίστηκε και το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου στην νοτιοανατολική πλευρά του ναού του Αγίου Δημητρίου

Το 1492-93 ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί  με το όνομα Κασιμιέ Τζαμί. Τότε η λατρεία του Αγίου άλλαξε τόπο. Ένας παραθαλάσσιος ναός, μία ξυλόγλυπτη τρίκλιτη βασιλική που χτίστηκε στα τέλη του 13ου-αρχές 14ου αι. στην θέση της σημερινής Μητρόπολης, τιμήθηκε στο όνομα του Αγίου Δημητρίου. Μεταφέρθηκαν εκεί η περίφημη εικόνα του Αγίου (είχε ζωγραφιστεί όσο ζούσε) και πολλά κειμήλια. Ο ναός εκείνος κάηκε το 1890.Fkstories Κρύπτη όχι Κατακόμβη Ι.Ν Αγίου Δημητρίου Fk Stories  ΜΥΡΟ ΚΡΥΠΤΗ Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗ   Επί Βαλή Λεούφ Πασά έγιναν επισκευές στο ναό του Αγίου Δημητρίου και τότε αποκαλύφθηκαν τα μωσαικό του. Αποδόθηκε ξανά στη χριστιανική λατρεία το 1912.Fkstories Κρύπτη όχι Κατακόμβη Ι.Ν Αγίου Δημητρίου Fk Stories  ΜΥΡΟ ΚΡΥΠΤΗ Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗ   Στη μεγάλη Πυρκαγιά , η οποία κατέστρεψε τα 2/3 της πόλης τον Αύγουστο του 1917, κάηκε σχεδόν ολοκληρωτικά και αναστηλώθηκε το 1948 διατηρώντας αρκετά από τα αρχιτεκτονικά του στοιχεία. Χάρη στον αρχιτέκτονα Αριστοτέλη Ζάχο, που είχε κρατήσει σημειώσεις, σχέδια και φωτογραφίες, με τη συνεργασία των Γ. Σωτηρίου, E. Hebrard, Α. Ορλάνδου, Α. Ξυγγόπουλου, Σ. Πελεκανίδη, κ.ά., ο ναός αναστηλώθηκε «εκ βάθρων» για να δοθεί και πάλι στη λατρεία των πιστών στις 26 Οκτωβρίου του 1949, την ημέρα της γιορτής του άγιου.Fkstories Κρύπτη όχι Κατακόμβη Ι.Ν Αγίου Δημητρίου Fk Stories  ΜΥΡΟ ΚΡΥΠΤΗ Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗ

Λίγο αργότερα, το 1978, τα λείψανα του Αγίου επέστρεψαν από το αββαείο του Αγίου Λαυρεντίου στο Κάμπο της Ιταλίας και τοποθετήθηκαν σε μια αργυρή λάρνακα όπου φυλάσσονται ως σήμερα.

Το 1988 ο ναός ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς  από την UNESCO .

Από το 1988 η κρύπτη του ναού λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος (μουσειακή έκθεση), όπου εκτίθενται συλλογή γλυπτών, κιονόκρανων, θωρακίων και αγγείων από τις διάφορες φάσεις της ιστορίας του ναού του Αγίου Δημητρίου. Εντός του ναού φυλάσσονται επίσης τα λείψανα της Αγίας Ανυσίας και του Αγίου Γρηγορίου Καλλίδου.Fkstories Κρύπτη όχι Κατακόμβη Ι.Ν Αγίου Δημητρίου Fk Stories  ΜΥΡΟ ΚΡΥΠΤΗ Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗ